پرستاری یکی از محبوب ترین شغل هایی است که افراد بسیاری تمایل دارند تا به آن دست پیدا کنند. به نظر می رسد زمینه شغلی گسترده ای که برای حرفه پرستاری ایجاد شده است، موجب شده تا رشته پرستاری به یکی از پرطرفدارترین رشته های تحصیلی تبدیل شود. اما باید گفت که تحصیل در رشته پرستاری تنها به دلیل آینده شغلی مناسب آن کافی نخواهد بود، بلکه نیاز به روحیات و علاقه بسیار دارد. بدین ترتیب هر شخصی با هر روحیات و موقعیتی نمی تواند تجارب موفقی در حرفه پرستاری کسب کند. پرستاری یکی از حساس ترین شغل های جامعه محسوب می شود که نیاز به دقت و هشیاری بالا دارد. داوطلبانی که مایل به تحصیل در رشته پرستاری هستند، بهتر است قبل از هر چیزی به بررسی بازار کار این رشته و همچنین ابعاد مختلف آن بپردازند و با آگاهی کامل وارد این رشته تحصیلی شوند. در این مقاله صفر تا صد رشته پرستاری بیان شده و سپس به بررسی بازار کار و شهریه رشته پرستاری سال99 پرداخته شده است.



معرفی رشته پرستاری

پرستار یکی از مهمترین نقش های یک تیم پزشکی به شمار می رود. یک مجموعه پزشکی زمانی می تواند خدمات مراقبتی و حمایتی خود را به درستی و با کیفیت بالا ارائه دهد که دارای پرستاران مسلط، کاربلد و حرفه ای باشد. حرفه پرستاری مکملی انکار نشدنی برای حرفه پزشکی است. یک پرستار می بایست دارای ویژگی هایی مشخص باشد، به همین علت، به همه افرادی که میل به پرستار شدن دارند، توصیه می شود ابتدا جوانب مختلف آن را بررسی کنند و درصورتی به سمت پرستاری روند که خصوصیات پرستار شدن را داشته باشند. برخی از مهمترین ویژگی های یک پرستار عبارتند از:

1. دارا بودن قدرت حمایتی بالا
2. دارا بودن قدرت مدیریتی مناسب
3. داشتن سرعت عکس العمل در مواجهه با شرایط اورژانسی
4. داشتن قدرت تحمل، صبر و گذشت
5. داشتن رابط عمومی بالا
6. منظم، دقیق و مسئولیت پذیر بودن
7. داشتن تبحر در زمینه روانشناسی و مشاوره
8. و...

مسئولیت های شغلی پرستاری، مهمترین بحثی است که در موضوع معرفی رشته پرستاری می بایست به آن پرداخته شود. یک پرستار متنوع ترین وظایف را در زمینه های مختلف درمانی بر عهده دارد. البته وظایف پرستاران وابسته به بخش و محیطی که در آن کار می کنند، متفاوت خواهد بود. بعنوان مثال، محیط های کاری پرستاران می تواند شامل بیمارستان ها، درمانگاهها، مراکز ورزشی، مهد کودک ها و سایر مراکز درمانی باشد. در ادامه برخی از مهمترین مسئولیت های پرستاری بیان شده است.

• کمک به پزشکان و تیم پزشکی برای انجام امور مراقبتی
• کنترل منظم وضعیت بیمار از جمله فشار خون، تنفس و دمای بدن
• محقق ساختن خواسته های بیمار و مشاوره دادن به او
• راهنمایی بیمار در جهت مصرف صحیح داروهای تجویز شده توسط پزشک
• ثبت گزارشات پرستاری مربوط به بیمار در پرونده پزشکی او
• دادن آرامش به بیمار و آماده ساختن وی برای اقدامات مختلف پزشکی
• و...

شغل پرستاری دارای معایب و مزایای مهمی هستند که توجه به آن می تواند تأثیر مهمی در تصمیم گیری متقاضیان رشته پرستاری داشته باشد. نکات مثبت و منفی پرستاری را می توان به صورت زیر بیان کرد:

• مزایا: پرستاران با سواد علمی که دارند و همچنین با تجربه هایی که در محیط کاری کسب می کنند، می توانند در موقعیت های بحرانی احتمالی که در محیط های مختلف رخ می دهد، تأثیرگذار باشند. این موضوع یکی از مهمترین و کاربردی ترین مزایای حرفه پرستاری به شمار می رود.
• معایب: پرستاری از جمله شغل های بسیار حساس و مسئولیت پذیر به شمار می رود. پرستاران در محیط های کاری خود ممکن است فشارهای کاری بسیاری را تجربه کنند. برخی مواقع پرستاران نمی توانند از روزهای تعطیل استفاده کنند و گاهی نیز به دلیل مسئولیت های سنگین خود، مجبور به ترک برنامه های شخصی خود می شوند. از طرفی پرستاران با انواع آلودگی ها و بیماری ها دست و پنجه نرم می کنند که این مسئله نیاز به توجه و مراقبت های شخصی پرستاران دارد.

بازار کار رشته پرستاری

درمورد بازار کار رشته پرستاری، باید گفت که جای نگرانی وجود ندارد. به طور کلی، جامعه پزشکی هر ساله بیش از پیش نیازمند فارغ التحصیلان رشته پرستاری می شود. از طرفی افرادی که دارای تبحر خاصی در حرفه پرستاری باشند، می توانند موقعیت های شغلی بهتری نیز کسب کنند. به طور معمول فارغ التحصیلان رشته پرستاری بلافاصله بعد از فارغ التحصیلی می توانند وارد بازار کار شده و کار خود را بصورت رسمی آغاز کنند. به دلیل همین سرعت جذب رشته پرستاری است که افراد بسیاری به سمت تحصیل در رشته پرستاری سوق پیدا می کنند.
اطلاع از میزان درآمد و حقوق پرستارا یکی از دغدغه های اصلی داوطلبان علاقه مند به رشته پرستاری به شمار می رود. در رابطه با درآمد رشته پرستاری باید گفت که میزان آن بستگی به محیط کاری پرستاران و همچنین نوعمسئولیت آنان دارد. پرستاران ممکن است انواع مختلفیس از سمت را دریافت کنند که این اتفاق بر مبنای میزان تحصیلات و همچنین تبحر پرستاران انجام می گیرد. به طور کلی فارغ التحصیلان رشته پرستاری با دارا بودن مدارک کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری می توانن وارد بازار کار شوند. برخی از نمونه سمت های پرستاری عبارتند از:

• پرستار شیفت
• سر پرستار
• سوپروایزر بالینی
• سوپروایزر آموزشی
• سوپروایزر کنترل عفونت
• ریاست پرستاری بیمارستان
• پرستار خصوصی

هر کدام از این پست ها که پرستاران مختلف دریافت می کنند، تأثیر مستقیمی بر درآمد آنان خواهد داشت. بدین ترتیب نوع پست پرستاران، ساعات شغلی پرستاران، محل فعالیت پرستاران و موقعیت های جغرافیایی محل خدمت پرستاران، معیارهای تعیین میزان درآمد پرستاران هستند. محل فعالیت پرستاران در یک بیمارستان نیز حالت های مختلفی دارد. بیمارستان دارای بخش های مختلفی است که هر کدام از این بخش ها، نیاز به پرستاران مجرب دارد. برخی از بخش هایی که پرستاران می توانند در آن فعالیت کنند عبارتند از:

1. بخش اورژانس
2. بخش اطفال
3. بخش جراحی
4. بخش داخلی
5. بخش اطاق عمل
6. بخش ICU
7. بخش CCU
8. و... .

با توضیحاتی که بیان شد، پرستاری را می توان حرفه ای معرفی کرد که دارای زمینه های فعالیت متنوعی است. هر فردی که روحیات کافی برای تبدیل شدن به یک پرستار کاردان را داشته باشد، می تواند با خیالی آسوده از جانب آینده شغلی آن، به تحصیل در این رشته بپردازد. مهمترین ملاک برای تبدیل شدن به یک پرستار حرفه ای، دارا بودن روحیات منحصر به فردی است که یک پرستار به آن نیاز دارد.



شهریه رشته پرستاری

میزان شهریه رشته پرستاری بستگی به نوع دانشگاهی است که داوطلبان در آن مشغول به تحصیل هستند. رشته پرستاری از محبوب ترین رشته هایی است که تقریبا تمام دانشگاهها اعم از دانشگاههای دولتی و دانشگاههای آزاد زمینه تحصیل در آن را برای متقاضیان فراهم کرده است. متقاضیان رشته پرستاری می توانند با شرکت در کنکور سراسری رتبه لازم را کسب کرده و در زمان انتخاب رشته، کد رشته های پرستاری را بعنوان رشته مورد علاقه خود در فرم انتخاب رشته درج کنند. رشته پرستاری در دانشگاههای مختلف می توانند در فرم انتخاب رشته به ترتیب اولویت درج شوند.
متقاضیانی که موفق به أخذ قبولی در یکی از دانشگاهها و در رشته پرستاری شوند، می توانند ثبت نام خود را تکمیل کرده و شروع به تحصیل کنند. داوطلبانی که در دوره های روزانه رشته پرستاری پذیرفته می شوند، نیاز به پرداخت شهریه نخواهند داشت. در مقابل داوطلبان پذیرفته شده در دوره های شبانه، پیام نور، غیرانتفاعی، پردیس های خودگردان، دانشگاه آزاد و... موظف به پرداخت شهریه خواهند بود. ناگفته نماند که میزان شهریه رشته پرستاری و سایر رشته های تحصیلی در دانشگاههای شهریه پرداز، سالانه با درصدی افزایش همراه خواهد بود.
میزان شهریه رشته پرستاری در دانشگاه آزاد برای هر ترم به طور میانگین در حدود 5 میلیون تومان است که تأکید می شود این میزان از شهریه ثابت نخواهد بود. سایر دانشگاههای شهریه پرداز نیز متناسب با نوع دانشگاه، شهریه هایی را در ازای تحصیل از دانشجویان أخذ می کنند. به طور میانگین میزان شهریه پرستاری دانشگاه پیام نور از میزان شهریه پرستاری دانشگاه آزاد کمتر است. و از طرفی میزان شهریه پرستاری پردیس های خودگردان از میزان شهریه پرستاری دانشگاه آزاد بیشتر است.
رشته پرستاری تقریبا دارای 130 واحد شامل دروس عمومی، دروس پایه، دروس اختصاصی، دروس کارآموزی و دروس کارآموزی در عرصه است که برای مقطع کارشناسی می بایست تقریبا در حدود 8 ترم به اتمام برسد. داوطلبان در هر ترم مطابق با چارت درسی و لیست دروس رشته پرستاری در مقطع کارشناسی اقدام به انتخاب واحد می کنند. میزان شهریه رشته پرستاری برای هر ترم در دانشگاههای شهریه پرداز نیز مطابق با تعداد واحدهایی برآورد می شود که توسط داوطلبان انتخاب شده اند.
علاقه مندان رشته پرستاری پس از اتمام دوره کارشناسی می توانند در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری نیز ادامه تحصیل دهند. ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر بر اساس انتخاب یکی از گرایش های رشته پرستاری امکان پذیر خواهد بود. گرایش های رشته پرستاری در مقطع کارشناسی ارشد عبارتند از:

• داخلي جراحي
• اطفال
• مديريت بهداشت
• روان پرستاري
• پرستاري ويژه
• اپيدميولوژي، آناتومي
• فيزيولوژي
• بافت شناسي

لازم به ذکر است که ثبت نام رشته پرستاری بدون کنکور نیز برای برخی از داوطلبان که دارای شرایط خاصی هستند فراهم شده است. ثبت نام بدون کنکور در رشته پرستاری بر اساس سوابق تحصیلی داوطلبان و بصورت نیمه متمرکز انجام می گیرد. به این معنی که متقاضیانی که دارای سوابق تحصیلی درخشانی باشند، می توانند به صورت اینترنتی در بازه های زمانی مشخص اقدام به ثبت نام کرده و پس از اینکه ثبت نام آنان تأیید شد در مصاحبه شرکت کنند. متقاضیانی که موفق به کسب رتبه قبولی در مصاحبه شوند، می توانند بدون کنکور وارد رشته پرستاری شده و به تحصیل بپردازند. ثبت نام پرستاری بدون کنکور در انواع دانشگاههای روزانه و شهریه پرداز بر اساس سوابق تحصیلی داوطلبان انجام می گیرد.



سؤالات متداول

1-آیا رشته پرستاری دارای بازار کار مناسبی است؟
رشته پرستاری به دلیل جایگاه محبوبی که در جامعه پزشکی دارد، دارای بازار کار و موقعیت های شغلی مناسبی است. به طور کلی تمامی فارغ التحصیلان رشته پرستاری که دارای تبحر و شناخت کافی در زمینه حرفه پرستاری باشند، می توانند بلافاصله پس از اتمام تحصیل خود وارد بازار کار شوند. پرستاری همچنین دارای زمینه های شغلی مختلفی در مراکز درمانی متفاوت است که هر پرستاری متناسب با علایق خود می تواند آن را برگزیند.

2-درآمد حرفه پرستاری چقدر است؟
پرستارانی که پس از فارغ التحصیلی وارد بازار کار می شوند، متناسب با مکانی که در آن مشغول به فعالیت هستند درآمدهای متفاوتی کسب می کنند. بدین ترتیب میزان درآمد پرستاران به نوع پست های آنان، محل کار و میزان تحصیلات آنان بستگی خواهد داشت.

3-شهریه رشته پرستاری چقدر است؟
پرداخت و یا عدم پرداخت شهریه برای داوطلبانی که وارد رشته پرستاری می شوند، بستگی به نوع دانشگاه آنان دارد. تحصیل در رشته پرستاری در دانشگاههای روزانه رایگان و تحصیل در رشته پرستاری در دانشگاههای شهریه پرداز، غیر رایگان است. میزان شهریه رشته پرستاری در دانشگاههای شهریه پرداز، بستگی به نوع دانشگاه دارد. بعنوان مثال دانشگاههای پردیس خودگردان بیشترین شهریه را برای رشته پرستاری از دانشجویان أخذ می کنند.